Przejdź do treści
Przejdź do stopki

Definicja przemocy

Treść

1. Prawna:

W świetle Ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie jako przemoc w rodzinie należy rozumieć:

 „jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste członków rodziny [*], w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą”.

(* Ustawa jako członka rodziny definiuje "osobę najbliższą w rozumieniu art. 115 § 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.), a także inną osobę wspólnie zamieszkującą lub gospodarującą".)

2. Psychologiczna:

PRZEMOC TO CELOWE I WYKORZYSTUJĄCE PRZEWAGĘ SIŁ DZIAŁANIE PRZECIW INNEJ OSOBIE, NARUSZAJĄCE PRAWA I DOBRA OSOBISTE, POWODUJĄCE CIERPIENIE I SZKODY.

Przemoc w rodzinie charakteryzuje się tym, że:

  1. JEST INTENCJONALNA
    Przemoc jest zamierzonym I świadomym działaniem człowieka i ma na celu kontrolowanie i podporządkowanie drugiej osoby.
  2. SIŁY SĄ NIERÓWNOMIERNE
    W relacji jedna ze stron ma przewagę nad drugą. Osoba doświadczająca przemocy jest słabsza a osoba ją stosująca - silniejsza.
  3. NARUSZA PRAWA I DOBRA OSOBISTE
    Osoba stosująca przemoc wykorzystuje przewagę siły, narusza podstawowe prawa drugiej strony (np. prawo do nietykalności fizycznej, godności, szacunku itd.).
  4. POWODUJE CIERPIENIE I BÓL
    Osoba stosująca przemoc naraża zdrowie i życie drugiej strony na poważne szkody. Doświadczanie bólu i cierpienia sprawia, że będąc poddaną takiemu oddziaływaniu ma mniejszą zdolność do samoobrony.

Rozróżniamy przemoc gorącą oraz chłodną.

Podział ten odnosi się do atmosfery aktów przemocy. Gdy są one nagłym wybuchem, związanym z gwałtownym gniewem i wściekłością tego, kto się ich dopuszcza, mówimy o przemocy gorącej. Niespodziewanie pojawia się i szybko ustaje, jej postawą jest impulsywność oraz duża ekspresja w zachowaniu agresywnym.

Przemoc chłodna jest cicha, ukryta, długotrwała i systematyczna. Przypomina realizację ustalonego z góry scenariusza. Wynika raczej z zamierzonego planu „naprawy i nauki” i jest przejawem silnej kontroli osoby stosującej przemoc.

W sytuacji przemocy występują trzy role:

  • osoba doświadczająca przemocy
  • osoba stosująca przemoc
  • świadek  

Należy jest pamiętać, że są to role, a więc osoby nie są w nich uwięzione i dzięki wniesieniu świadomości i pracy można wyjść z roli tzw. ofiary i sprawcy.

Rola świadka jest także doniosła dla całej sytuacji, gdyż może wzmacniać lub osłabiać osobę, która doświadcza przemocy i co jest z tym związane ułatwiać wyjście z tej roli, lub w niej utrzymywać.

CZYNNIKI RYZYKA WCHODZENIA W ROLĘ OSOBY DOŚWIADCZAJACEJ PRZEMOCY

  • niskie poczucie własnej wartości lub niestabilne, wymagające potwierdzenia z zewnątrz
  • niezaspokojona w przeszłości lub/i obecnie potrzeba miłości, akceptacji
  • przekonanie, że potrzeba innych by czuć się bezpiecznie i szczęśliwie 
  • małe umiejętności asertywnego zachowania w różnych relacjach
  • małe umiejętności komunikacyjne
  • mały kontakt z własnym ciałem i emocjami
  • mała świadomość swoich potrzeb oraz umiejętność ich komunikowania i dbania o nie
  • często powyżej wymienione aspekty funkcjonowania psychicznego wynikają z doświadczania różnego rodzaju form przemocy w dzieciństwie

PRZEMOC A AGRESJA

Zjawisko przemocy w rodzinie jest  rodzajem relacji, w której jedna ze stron podporządkowana jest drugiej; osoba wykorzystuje swoją przewagę na każdym polu, by zdominować drugą szeregiem powtarzających się zachowań agresywnych lub zaniechaniem zachowań pozytywnych. Ważna jest powtarzalność zachowań. Relację  przemocową  definiujemy, gdy tych zachowań było wiele i  trwały przez pewien czas.

PRZEMOC A KONFLIKT

O konflikcie w relacji mówimy wtedy, gdy są zachowane tylko trzy z czterech filarów definiujących przemoc: tj. są to agresywne zachowania  świadome, zamierzone, mające za cel naruszenie dobra i praw osobistych osoby, powodujące ból i cierpienie ale powstałe w sytuacji równowagi sił w relacji. Żadna z osób nie ma przewagi  siły a zachowania agresywne występują często z obu stron.

74758